«در جستجوی عقل دین باور» در نشست علمی با ارائه پروفسور ژوزف ایلول

اهداء زندگی با حضور کارمندان موسسه حکمت
۱۳۹۵/۰۳/۲۵
وفات حضرت خدیجه (س)
۱۳۹۵/۰۳/۲۷

«در جستجوی عقل دین باور» در نشست علمی با ارائه پروفسور ژوزف ایلول

پروفسور ژوزف ایلول استاد ارشد فلسفه دانشگاه پاپی توماس آکونیاس واتیکان که از دهم تا ۲۷ خرداد، مهمان ویژه دوره گفتمان علمی موسسه الحکمه بود، در روز چهارشنبه ۲۶ خرداد ۹۵ در سالن کنفرانس موسسه به ارائه بحثی با موضوع « در جستجوی عقل دین باور ازمنظر سنت الهیاتی مسیحی» پرداخت.

در این نشست ۲۰ نفر از اساتید فلسفه و مطالعات اسلامی مسلط به زبان انگلیسی حضور داشتند.

پروفسور ایلول در ابتدای نشست با طرح دیدگاه پاپ ژان پل دوم در ارتباط با ایمان و جستجوی فهم توسط ایمان، به تبیین رابطه متقابل عقل و فهم با ایمان پرداخت.

وی با ارائه گزارشی از سیر تطور عقل و نقش های مهمی که عقل می تواند در حوزه الهیات ایفا کند به بیان ضرورت نوعی گشودگی (openness) در برابر حقیقت و جستجوی حقیقت توسط ایمان پرداخت.

در این ارتباط پروفسور ایلول به پیشینه تاریخی دیدگاه پاپ اشاره نمود و به بخش هایی از کتاب خطابه آنسلم کانتبری استناد نمود که به دیدگاه این استاد واتیکان پس از ایمان به خدا ( به عنوان موهبت الهی ) عقل می تواند در سایه ایمان، غنای بیشتری یافته و به حقایق الهی دست یابد.

وی در ادامه به اندیشه پیتر آبلارد، از متکلمان برجسته مسیحی قرون وسطی (متوفی ۱۱۴۳ میلادی) پرداخت و ضمن اشاره به برخی آثار و تالیفات وی مشخصا به مباحثی از کتاب معروف ناتمام وی با عنوان « گفتگوی فیلسوف، عالم یهودی و عالم مسیحی» استناد نمود. در این کتاب آبلارد در گفتگوهای فرضی بین سه شخصیت، یعنی فیلسوف، عالم یهودی و عالم مسیحی به موضوعات مختلف الهیاتی از جمله رابطه عقل و ایمان، رابطه فلسفه و الهیات، رابطه علم انسانی و الهیات، رستاخیز و خیر نهایی و شر مطلق اشاره دارد. او ضمن رد استدلال های عالم یهودی که با تمسک به متن وحیانی در صدد پاسخ به پرسش فلسفی است سعی دارد پیچیدگی عقاید دینی و دشواری هایی را که هر فرد خداباور با آن روبرو است را نشان دهد.

هرچند این گفت و شنودها (که به تبعیت از شیوه سقراطی و افلاطونی) به شکل مناظره فرضی توسط آبلارد تنظیم شده است، هرگز کامل نشده و کتاب او ناتمام مانده، ولی در مجموع پروفسور ایلول سعی بر آن داشت که با تبیین نظریات آبلارد اینگونه نشان دهد که موضع مسیحیت (در مقایسه با یهودیت) در بکارگیری عقل و فهم از مقبولیت بیشتری برخوردار است و نگاه مسیحی در مجموع در صدد به خدمت گرفتن روش فلسفی در جهت توضیح و توجیه عقاید دینی است و همین رویکرد مسیحیت عملا زمینه را برای احیای فلسفه ارسطو (که صد سال بعد از آبلارد توسط توماس آکونیاس به آن همت گماشت) فراهم کرد. احیای رویکرد فلسفی در سنت مسیحی نقش به سزایی در گسترش مطالعات الهیاتی مسیحی (که تا آن زمان فقط در نصوص دین محدود می شد) ایفا کرد.

در پایان این نشست علمی از بین اساتید فلسفه و مطالعات اسلامی حاضر در جلسه آقایان حجج الاسلام و المسلمین سید محمود موسوی، عباسعلی براتی، محمدعلی سوادی و آقایان بخشایش و شجاعی پور دیدگاه های استاد دانشگاه آکونیاس را مورد پرسش و نقد قرار دادند و وی به سئوالات و نقدهای مطرح شده پاسخ داد.

شایان ذکر است این نشست به زبان انگلیسی برگزار شد و استاد ارائه دهنده و اساتید حاضر در جلسه مباحث و دیدگاه های خود را به زبان انگلیسی مطرح نمودند.

در طی دوره اقامت پروفسور ایلول در موسسه الحکمه، وی در نشست ها و گفتگوهای علمی متعددی با اساتید موسسه همچون عقل و دین، عقل و وحی، علم و دین، فلسفه اسلامی، تاریخ اسلام با رویکرد فلسفی، آشنایی با اصول فقه، قواعد فقه و روش اجتهادی-عقلانی شیعه، آشنایی با نظام علم حدیث، روش های تفسیر قرآن، نقش شیعه در فرهنگ و تمدن اسلامی و اندیشه های سیاسی شیعه شرکت نمود.

در جلسه اختتامیه این دوره، وی ضمن تشکر از زحمات موسسه الحکمه اعلام نمود که گزارش کاملی از این دوره به رئیس دانشگاه توماس آکونیاس واتیکان برای گسترش و تعمیق روابط علمی بین این دانشگاه و جامعه المصطفی (ص) العالمیه ارائه خواهد کرد.

IMG_0995 IMG_1019

IMG_1027 IMG_1036

IMG_1054 IMG_1063

عکس : یعقوب بدری